Arsa alırken tapu kaydı nasıl okunur
Bir arsa ilanı okurken en değerli belge tapu kaydıdır; çünkü ilan satıcının beyanı, tapu ise devletin kaydıdır. Beş satırı bilmek çoğu tuzağı görmeye yeter.
Ada ve parsel
Ada, kadastroda birbirine komşu parsellerin oluşturduğu bloktur; parsel o bloğun içindeki tek taşınmazdır. "Deneme Mahallesi ada 118 parsel 7" gibi bir kayıt, Türkiye'de o taşınmazı tek anlamlı tanımlar. İlanda ada ve parsel yoksa satıcıdan isteyin; vermiyorsa hangi taşınmazı sattığı belli değildir. İncelenen belgenin doğru taşınmaza ait olduğundan emin olun.
Yüzölçümü
Kayıttaki alan ile ilandaki alan farklıysa iki ihtimal vardır: ilan yanlış ya da satılan şey parselin tamamı değil, bir hissesi. İkisi de sorulmalıdır. Kayıt 2.150 metrekare derken ilan 540 metrekare diyorsa, satıcı büyük ihtimalle bir hisse satıyordur ve o hissenin fiili yeri tapuda yazmaz.
Nitelik
Kayıttaki nitelik "arsa" mı, "tarla" mı, "bağ", "bahçe" mi? İlan "imarlı arsa" derken kayıt "tarla" diyorsa taşınmaz henüz imar uygulaması görmemiş olabilir; o zaman yapılaşma, parselasyon ve düzenleme ortaklık payı kesintisi gibi konular gündeme gelir. Nitelik satıcının değil, kadastronun sözüdür.
Hisse
"Tam" ya da "1/1" hisse, taşınmazın tamamının tek kişide olduğunu gösterir. "Hisseli" tapuda ise birden çok malik vardır; sizin payınızın parselin neresi olduğu tapuda yazmaz, kullanım paylaşımı ayrı sözleşmeyle kurulur. İlanlarda "müstakil tapu" ifadesi sık geçer; kaydı görmeden inanmayın.
Şerh, beyan, irtifak
Parsel sorgusunda görünmeyen ama alım kararını doğrudan etkileyen kayıtlar bunlardır: ipotek, haciz, satış vaadi şerhi, geçit irtifakı, kamulaştırma şerhi. Yalnız tapu müdürlüğünden alınan takyidatlı tapu kayıt örneğinde görünür. Kapora vermeden önce bu belgeyi isteyin; satıcı ya da emlakçı e-Devlet üzerinden dakikalar içinde alabilir.
Kısa kontrol listesi
- Ada ve parsel numarasını alın, elinizdeki belgelerin aynı taşınmazı gösterdiğini kontrol edin.
- Kayıttaki alanı ve niteliği ilanla karşılaştırın; fark varsa nedenini yazılı sorun.
- Hisse durumunu kayıttan okuyun; "müstakil" sözüne değil kayda bakın.
- Takyidatlı tapu kaydını isteyin.
- Bunlar gelmeden kapora vermeyin.
Bu yazı genel bilgilendirme içindir; hukuki görüş değildir. Somut bir taşınmaz için tapu müdürlüğünden alınan güncel belgeler ve gerekirse avukat görüşü esastır.
